Friday, January 19, 2018

Chapeau: το όφελος του καπέλου


Share/Bookmark
Ένας οργανισμός, η ελλαδική χριστιανική ορθόδοξη εκκλησία, πριν από κοντά τριάντα χρόνια, κόλλησε σε ένα θέμα που δεν έχει σχέση με τους κύριους σκοπούς του. Επιφανειακά απορεί κανείς, διότι το θέμα δεν έχει να κάνει μήτε με το δόγμα ούτε με πνευματικές ανησυχίες, δεν έχει κανένα λόγο να υπερασπιστεί την "χριστιανική" κληρονομιά του Φιλίππου και του Αλέξανδρου έναντι άλλων χριστιανών, ομοδόξων μάλιστα, δεν έχει καν καμιά Βυζαντινή σοβαρή συνιστώσα. Δεν φαίνεται να έχει σχέση άμεση με όσα πραγματικά (και δικαιολογημένα από την οπτική της) λιγότερο ή περισσότερο την ενδιαφέρουν: σχέσεις εκκλησίας - κράτους, μισθοδοσία κληρικών, κατήχηση στη δημόσια και ιδιωτική υποχρεωτική εκπαίδευση, ναοδομίες και κτηματολόγιο, κοινωνικά θέματα ρύθμισης ανθρώπινων σχέσεων κλπ κλπ.  Γιατί τότε το έκανε σημαία της; Έχει, αποδεικνύεται όμως, έμμεση σχέση με αυτά τα δεύτερα, τα ουσιαστικά.

Κατόρθωσε να το καπελώσει, με τη βοήθεια ανερμάτιστων πολιτικών της εποχής.

Το θέμα έκανε τον κύκλο του αναπόφευκτα και οι μαξιμαλιστικές θέσεις που υιοθέτησε η πολιτική ηγεσία έκτοτε άφησαν τις ευκαιρίες μιας έγκαιρης συμφέρουσας ρύθμισης, με τους γείτονες διαλλακτικότερους και τις σχέσεις ισχύος διαφορετικές, να περάσουν ανεκμετάλλευτες. Οι γείτονες έκαναν κι αυτοί τον κύκλο τους, με τον χρόνο όμως και τις Διεθνείς συγκυρίες να δουλεύουν περισσότερο υπέρ τους. Με τον καιρό η θέση των γειτόνων ισχυροποιήθηκε de facto, η Ελληνική αδυνάτισε. Πολλά κράτη τους αναγνώρισαν με το συνταγματικό τους όνομα, άλλα το χρησιμοποιούν γενικευμένα, όπως και τα διεθνή Μέσα και το κοινό, η χώρα εξελίχθηκε και οι διεθνείς συγκυρίες ωρίμασαν για την ένταξή της στις συμμαχίες και δομές που συμμετέχει και η χώρα μας, που επίσης για γεωστρατηγικούς λόγους το επιθυμούν ιδιαίτερα, προοπτική που στρατηγικά συμφέρει και την Ελλάδα.

Η Ελληνική πολιτική συνέχισε να ξοδεύει τεράστιο κεφάλαιο οικονομικό, συναισθηματικό, χαμένων ευκαιριών, διπλωματικό, σε διαρκή αμυντική στάση. Με λάθος τρόπο και λάθος μέσα, σε ένα ακατανόητο στη Διεθνή Κοινότητα θέμα, χωρίς σαφή θετική στρατηγική πέρα από το θέμα του ονόματος, χωρίς πρωτοβουλία, χωρίς πρόταση για μια αμοιβαία ελκυστική επιδιωκόμενη συμφέρουσα σχέση με το γειτονικό κράτος που μπορεί να γίνει Διεθνώς κατανοητή, όσο και στους γείτονες.

Και έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, που το θέμα λύθηκε από μόνο του χωρίς εναλλακτική. Μια φαλιρισμένη χώρα ζητιάνος, με εξαντλημένα διπλωματικά ερείσματα, αδύναμη διεθνή θέση, οικονομία που κυνηγάει δόσεις και ρυθμίσεις χρέους, διότι δεν κατόρθωσε να γίνει επαρκώς παραγωγική για να διατηρεί βιώσιμα την ισχύ της, με πραγματική απειλή στα ανατολικά της, οφείλει να το κλείσει. Στους γείτονες, αφού κι εκεί κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, όχι εύκολα και με πολλές συγκρούσεις, μια διαλλακτική σχετικά κυβέρνηση, που υποστηρίζεται από τη Διεθνή Κοινότητα και τους στρατηγικούς συμμάχους της Ελλάδας και όχι μόνο, είναι διατεθειμένη να διευκολύνει στο πλαίσιο των συμφερόντων της χώρας έναν συμβιβασμό.

Το κόμμα που συνδημιούργησε το θέμα και δεν μπόρεσε να το χειριστεί έγκαιρα, και αποτελεί σήμερα τη μόνη ρεαλιστική σοβαρότερη εναλλακτική απέναντι σε μια κυβέρνηση που έχει διαλύσει την οικονομία και την παραγωγική βάση της χώρας, είναι παγιδευμένο στις ισορροπίες του, με τον κύριο υπεύθυνο για την εθνική αυτή ήττα στις τάξεις του. Δεν έχει περιθώρια σοβαρής στάσης, σιωπά και προσπαθεί να αλιεύσει καμιά συναισθηματική ψήφο στα απόνερα των "συλλαλητηρίων", παρότι γνωρίζει ότι το συμφέρει και το ίδιο να κλείσει τώρα το ζήτημα, για να μην το βρει με χειρότερους όρους μπροστά του ως κυβέρνηση.

Η ανίκανη κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη, λόγω διεθνούς συγκυρίας, να το κλείσει και το γνωρίζει. Την ενδιαφέρουν μόνο τα εσωκομματικά της. Για να αποφύγει την απώλεια ψήφων και να λύσει τα ενδοκυβερνητικά δεν προσφεύγει σε άλλες πολιτικές δυνάμεις που θα στήριζαν μια σοβαρή λύση, αλλά στον οργανισμό που το καπέλωσε εξαρχής, για τον οποίο το θέμα ουδέποτε υπήρξε ζωτικό.

Από το αρχείο της εφημερίδας «Μακεδονία»: Το συλλαλητήριο της 14ης Απριλίου 1992 
ακολούθησαν και άλλα, εξίσου μεγαλειώδη, σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας
 και του εξωτερικού. Τον Μάρτιο του 1994 επαναλήφθηκε στη Θεσσαλονίκημε πρωτοβουλία 
της Μητρόπολης. Χαρακτηριστικό είναι το στιγμιότυπο με τον μακαριστό
 Παντελεήμονα να άδει τον εθνικό ύμνο, συνεπικουρούμενος -μεταξύ άλλων- 
από τον πρύτανη του ΑΠΘ Αντώνη Τρακατέλλη,
 τον δημοσιογράφο Νίκο Μέρτζο και τον κατοπινό πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή
Πηγή think free.gr
Και αυτός την προσφέρει την εκδούλευση, δεν έχει κάτι να χάσει, σίγουρα όμως να κερδίσει, σε θέματα που πράγματι τον αφορούν. Προφανώς διαπραγματεύεται, προφανώς λαμβάνει.

Κέρδισε διότι υπήρξε ο μόνος παίκτης που διαθέτει μακροχρόνια στρατηγική και διπλωματία, ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ικανότητα λήψης αποφάσεων, επιρροή στις αποφάσεις του εταίρου ή αντιπάλου (απέναντι στο Ελληνικό κράτος και όχι μόνο). Καπέλωσε και μεγέθυνε ένα θέμα που εξαρχής γνώριζε πως λίγο την αφορά, δεν είναι καίριο σε σχέση με τους σκοπούς της. Διαπραγματεύτηκε την κατάλληλη στιγμή το θάψιμό του από πελυρά της, όταν ο εταίρος/αντίπαλος, το Ελληνικό κράτος, ήταν στα γόνατα και υποχρεούται να το κλείσει αναίμακτα, καταγράφοντας τις απώλειες. Η υποστήριξή της, δεν είναι άτοπο να φανταστούμε ότι έχει ένα κόστος, κάποια ανταλλάγματα που όλοι διαισθανόμαστε σε αυτά που ειναι σημαντικά για την ίδια, αλλά πιθανότατα δεν θα μάθουμε. Υψηλή διπλωματία, επιπέδου αγγλικής στις αποικίες, γαλλικής ή ρώσικης.

Η Ελλάδα έχασε στο Μακεδονικό, κύρος, διπλωματικό κεφάλαιο, οικονομία, επιρροή, ευκαιρίες. Η ΠΓΔΜ επίσης.

Ο μόνος κερδισμένος, ο μέγας νικητής σε αυτό το παιχνίδι χαμένων, που υπήρξε το λεγόμενο "μακεδονικό", είναι τελικά η Ελλαδική εκκλησία.

Chapeau!

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος




Tuesday, January 16, 2018

Τεχεράνη 1976


Share/Bookmark


Ο Γάλλος φωτογράφος, μαροκινής καταγωγής, Bruno Barbey απαθανάτισε αυτήν την περαστική γυναίκα στην Τεχεράνη τον χειμώνα του 1976, τρία χρόνια πριν καταρρεύσει η μοναρχία των Παχλαβί.

Πράγματι, η αντίθεση του σημερινού Ιράν με εκείνο της εποχής του Σάχη είναι τεράστια, και δύσκολα όσοι δεν έζησαν τα γεγονότα από κοντά καταφέρνουν να συνειδητοποιήσουν τι συνέβη. Ακόμη δυσκολότερη γίνεται η σύλληψη του μεγέθους της αλλαγής για τις γενεές που ακολούθησαν, τα παιδιά της γυναίκας στη φωτογραφία, εμάς τους Ιρανούς της διασποράς δεύτερης γενεάς και τους μη Ιρανούς που ενδιαφέρονται για όσα συνέβησαν στο Ιράν.

Σαν σήμερα το 1979, ο Σάχης, Μοχάμμαντ Ρεζά Παχλαβί και η Αυτοκράτειρα Φαράχ εγκατέλειψαν οριστικά το Ιράν για την εξορία. Η Α.Φ. σε μια πρόσφατη τηλεοπτική της συνέντευξη είχε πει πως εκείνη η μέρα μαζί με εκείνες, όταν έμαθε για τις αυτοκτονίες των δύο εκ των τεσσάρων παιδιών της, ήταν οι χειρότερες της ζωής της. Από τα Ανάκτορα Νιαβαράν επιβιβάστηκαν σε δύο διαφορετικά ελικόπτερα προς το αεροδρόμιο Μεχραμπάντ, με τον φόβο πως οι ισλαμιστές θα στοχεύαν σε αυτά και τουλάχιστον ένας εκ των δύο θα γλίτωνε.

Ο Σάχης δεν απέφυγε την άτυπη τιμωρία και κατά κάποιον τρόπο πλήρωσε για την αλαζονεία του στους μήνες που ακολούθησαν. Ένας από τους πλουσιότερους και ισχυρότερους άντρες στον κόσμο δεν μπορούσε να βρει άσυλο πουθενά ώστε να περάσει τους τελευταίους μήνες της ζωής του αφού έπασχε από καρκίνο. Το ένα μετά το άλλο κράτος, του έκλειναν την πόρτα και όσα τον καλούσαν μετά από λίγο διάστημα τον έδιωχναν. Αίγυπτος, Μαρόκο, Μπαχάμες, Μεξικό, ΗΠΑ, Παναμάς και πάλι Αίγυπτος, όπου και πέθανε τον Ιούλιο του 1980. Εξασθενημένος από τον καρκίνο, κάθε μέρα λάμβανε τις ειδήσεις των εξελίξεων στην πατρίδα του. Τις εκτελέσεις των συνεργατών του και αξιωματικών του και την οπισθοδρόμηση που επέβαλε ο Χομεϊνί, ενώ ο ίδιος είχε εργαστεί τόσο σκληρά για τον εκσυγχρονισμό του Ιράν. Η Φαράχ λέει πως η ίδια φρόντισε να μην ενημερωθεί πως οι ισλαμιστές γκρέμισαν το μαυσωλείο του πατέρα του, Ρεζά Χαν, ώστε να μην καταρρεύσει ψυχολογικά. Οι Ισλαμιστές στη θέση του μαυσωλείου κατασκεύασαν μια τουαλέτα την οποία εγκαινίασαν ουρώντας ο ένας μετά τον άλλον.

Κι όμως, η κοινή γνώμη διεθνώς δεν αισθάνθηκε, και δικαίως, καμία συμπόνια για την τύχη και κατάληξη του Ιρανού Βασιλέα των Βασιλέων. Λόγω των εγκλημάτων της SAVAK, της αμύθητης περιουσίας των Παχλαβί, της επιμονής του Σάχη να αυξήσει την τιμή του πετρελαίου το 1973 και της υπεροψίας του απέναντι σε δυτικούς δημοσιογράφους που έρχονταν στην Τεχεράνη να του πάρουν συνέντευξη.

Εγκλωβισμένος στο ίδιο του το υψηλό αξίωμα και χωρίς να είναι υπόλογος σε κανέναν, δεν απέφυγε τις συνέπειες της απολυταρχίας, που πάντα στιγμάτιζαν τους Ιρανούς βασιλείς και τόσο εύστοχα τονίζει ο Αισχύλος στους ''Πέρσες''.

Δυστυχώς, μαζί του καταστράφηκαν και τα επιτεύγματά του που δεν ήταν αμελητέα, όπως η ισότητα των δύο φύλων, η βελτίωση της θέσης της γυναίκας, η εκκοσμίκευση του δικαίου και του κράτους, η οικονομική ανάπτυξη, η άνοδος του τουρισμού.

Γι' αυτό, ''Ποτέ δεν φτάνεις στον στόχο σου, όσο γρήγορα και αν τρέχεις, αν τρέχεις σε λάθος δρόμο''.

Η αντιφατική προσφορά του κ. Αλέξη Τσίπρα


Share/Bookmark
Ας είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας. Ο κ. Τσίπρας, τελειώνοντας τη θητεία του, θα έχει προκαλέσει πολλές μακροχρόνιες ζημιές, πολλές απώλειες ευκαιριών. Διότι δεν πρόβαλε αντίσταση στην υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης και της μικρής αυτόνομης επιχειρηματικότητας στο πλαίσιο της σταθεροποίησης, αντίθετα έστρεψε την προσαρμογή προς αυτή την κατεύθυνση (τουλάχιστον όσο και οι προκάτοχοί του), μη προτείνοντας εναλλακτικό σχέδιο μείωσης μισθολογικών δαπανών του κράτους. Γιατί διέλυσε οτιδήποτε λειτουργούσε ή είχε αρχίσει να λειτουργεί στην Παιδεία, γιατί επιχείρησε να υποσκάψει περαιτέρω τους ανεξάρτητους θεσμούς. Διότι ανέχτηκε, όταν δεν υπέθαλψε, μια χαμηλής κλίμακας τρομοκρατία και εγκληματικότητα, που πλήττει και πάλι κυρίως τη μεσαία και φτωχότερη τάξη. Διότι δεν κατόρθωσε καμιά ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας (για λόγους προστασίας των ομάδων που έχουν ιδιοποιηθεί το κράτος και είναι ψηφοφόροι του), ενώ αύξησε το κόστος για τον πολίτη των παρεχόμενων κρατικών υπηρεσιών. Διότι εξευτέλισε τη διαδικασία εφαρμογής του νόμου. Διότι διαχειρίστηκε αισχρά το θέμα των προσφύγων. Διότι προκάλεσε ένα τεράστιο κόστος στην οικονομία με το καταστροφικό πρώτο εξάμηνο διαχείρισης του εσωκομματικού του προβλήματος απέναντι στις ομάδες και τα επιχειρηματικά συμφέροντα που πόνταραν στην καταστροφική έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ για να επιβιώσουν ή να αποκομίσουν κέρδη κι επιρροή (διότι περί αυτού επρόκειτο).

Όμως, ταυτόχρονα, προχώρησε κάποιες καθυστερημένες από τους προηγούμενους κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, έστω και μισακές όπως το σύμφωνο συμβίωσης, άνοιξε ατσούμπαλα, αλλά τα άνοιξε, άλλα σημαντικά κοινωνικά θέματα. Αλλά, κυρίως, γιατί εφάρμοσε με συνέπεια και χωρίς κραδασμούς το σύνολο σχεδόν των συμφωνηθέντων με τους δανειστές μέτρων. Καλών και κακών, ορθών και λανθασμένων (περιορίζοντας φυσικά τις επιβαρύνσεις όσο μπορούσε για τις ομάδες ψηφοφόρων του). Αυτό το δεύτερο έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα: σταθεροποίησε την οικονομία σε ένα επίπεδο πολύ χαμηλότερο από αυτό που θα μπορούσε να έχει σταθεροποιηθεί με ένα άλλο μείγμα πολιτικών. Την σταθεροποίησε όμως. Η μεσαία τάξη κυρίως έγινε πολύ φτωχότερη. Οι καθαρές απολαβές των μισθωτών και μικροεπαγγελματιών μειώθηκαν δραματικά και αυτό φαίνεται πλέον φυσιολογικό, ενώ η μείωση ήταν πολύ περιορισμένη για τους περί τον δημόσιο τομέα, εις βάρος των πρώτων. Οι μισθωτοί εργαζόμενοι, κυρίως σε χαμηλής προστιθέμενης αξίας εργασίες αυξήθηκαν, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες μειώθηκαν. "Πέτυχε" μια ας πούμε εργατικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτή του μεσοπολέμου, με άτομα υψηλότερης παραγωγικής δυνατότητας σε χαμηλού κόστους δουλειές, ενώ κούρεψε τις αποταμιεύσεις των πολιτών χωρίς να χρειαστεί να κουρέψει τις καταθέσεις τους.

Παρόλα αυτά, η εφαρμογή έστω και ενός μέτριου προγράμματος σταθεροποίησης, χωρίς αξιοσημείωτους κραδασμούς, έφερε κάποια αισθητά αποτελέσματα: αποκατέστησε σε σημαντικό βαθμό την εμπιστοσύνη τόσο των εγχώριων όσο και των διεθνών αγορών. Κυρίως διότι αυτή η ακριβή περιπέτεια συνέβαλε στο να πειστούν οι κουτοπόνηροι Έλληνες ότι, αφού και αυτός ακόμη το έκανε, αυτό είναι και δεν υπάρχει άλλος δρόμος, μαγικός, φανταστικός, προς μια εύκολη ευημερία. Τώρα μπορούν να αρχίσουν να συζητούν τις εκδοχές του, αφού διέγραψαν ως φούμαρα τις ανύπαρκτες εναλλακτικές του.

Κάποιες ευκαιρίες δημιουργήθηκαν και κάποιοι τις εκμεταλλεύτηκαν, όπως σε κάθε κρίση. Τα αποτελέσματα φαίνονται από διάφορες ενδείξεις, όπως ότι στους παρηκμασμένους δρόμους των πόλεων τα αυτοκίνητα, παρά το κόστος, επανεμφανίστηκαν, έστω και περισσότερο τριτοκοσμικά σε σχέση με την Αθήνα του 2004, κάποιες επιχειρηματικές δραστηριότητες φαίνεται ότι επιβίωσαν, που είναι μεγάλη επιτυχία, όπως ο τουρισμός, το εμπόριο, κινούνται κάπως κι αφήνουν λεφτά. Κάποιες ιδιωτικές επενδύσεις, όχι υποχρεωτικά υψηλής εγχώριας προστιθέμενης αξίας, όχι αυτές που θα μπορούσαν, γίνονται κόντρα σε όλα, έσπασε το ταμπού. Μια άλλη κατανομή επιχειρηματικής δραστηριότητας λόγω ανοιχτών Ευρωπαϊκών συνόρων, εντός και εκτός χώρας, φαίνεται ότι κινεί ένα παράλληλο (και εν πολλοίς νόμιμο και φυσικό) κύκλωμα χρήματος εκτός Ελληνικού κράτους, που τροφοδοτεί με δραστηριότητα και χρήμα και την εντός συνόρων οικονομία. Μια κουλτούρα κι αισθητική, αυτή της μετα-παρακμής, φαίνεται ότι γίνεται brand της Ελλάδας διεθνώς στα αστικά κέντρα, κάτι σαν κάποιες γαλαξιακές αποικίες, που όλα μισοεπιτρέπονται χωρίς να ξεφεύγουν εντελώς, παραδόξως περισσότερο σαν τη διεφθαρμένη Κούβα του Μπατίστα ένα πράγμα, αν μπορώ να τολμήσω τη σύγκριση, περισσότερο από αυτή τη μιλιταριστική, ολοκληρωτική αλλά πειθαρχημένη του Κάστρο. Με τα καζίνα και τα πορνεία της, τη φτώχεια και τον κάπως μαφιόζικο πλούτο της, το διεφθαρμένο της κράτος και τις ελίτ του.

Εάν στα παραπάνω κατορθώσει να προσθέσει και το κλείσιμο, με όποιον τρόπο, μιας από τις πληγές και πηγές της εθνικής τύφλωσης που έφερε τις συμφορές που ακολούθησαν, του λεγόμενου Μακεδονικού, με τη ρεαλιστική αποδοχή μιας εθνικής ήττας (στην οποία οδήγησε, μην το ξεχνάμε αυτό, ο μεταγενέστερα αρχηγός της εθνικιστικής δεξιάς κ. Σαμαράς, ρίχνοντας την καλύτερη κυβέρνηση του δικού του κόμματος, ο ίδιος που εξέθρεψε τον κ. Τσίπρα με την αντιμνημονιακή ρητορική του και τα Ζάππεια), τότε θα έχει επιτύχει αρκετά τα οποία αρκετοί σοβαροί προκάτοχοί του θα ζήλευαν.

Νομίζω ότι τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του είναι δύο:

Το πρώτο, ότι απομυθοποίησε την Αριστερά και, μέσω αυτής, τις φαντασιακές, εύκολες και μαγικές εναλλακτικές στη συνείδηση πολλών πολιτών, με πολύ υψηλό κόστος για τους ίδιους τους πολίτες αλλά τελικά αναγκαίο. Τώρα πολλοί περισσότεροι γνωρίζουν ότι θαύματα δεν γίνονται και είναι πιο έτοιμοι να διαλέξουν ανάμεσα σε πιο σεμνές και λογικές εναλλακτικές πολιτικές.

Και το δεύτερο, ότι με τη γελοιότητα, την κακογουστιά, την αγραμματοσύνη του πολιτικού προσωπικού που εισήγαγε (και του ιδίου) απέδειξε σε ένα μέρος των πολιτικών ελίτ που κυβέρνησαν και τον εξέθρεψαν ότι η σοβαροφάνεια δεν εξασφαλίζει υποχρεωτικά την επιτυχία ούτε το κύρος. Πως αν το περιεχόμενο δεν αντιστοιχεί στο περιτύλιγμα, τότε αργά ή γρήγορα ο κόσμος θα προτιμήσει το απλοϊκότερο και αυθεντικότερο περιεχόμενο, που ταιριάζει με το περιτύλιγμά του. Ότι αν θέλουν να τους πάρουν στα σοβαρά τους ίδιους και τις δικές τους σοβαρές εναλλακτικές, πρέπει να φροντίσουν να ΕΙΝΑΙ σοβαροί, λαϊκοί και ακομπλεξάριστοι, όταν ανοίγουν τα θέματα, όχι να ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ μονάχα.

Να μπορεί ο μέσος πολίτης να αναγνωρίσει τον εαυτό του σε αυτούς, να διακρίνει κάποιας μορφής αλήθεια και όχι μισόλογα. Θα κάνουν λάθος οι πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης αν υποτιμήσουν αυτό το διάχυτο αίτημα που είναι η μεγαλύτερη προσφορά του κ. Τσίπρα, εάν χάσουν αυτή την ευκαιρία. Ενδεχόμενα οι πολίτες θα προτιμήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι περιμένει η αντιπολίτευση "τα ίδια" από το "μια από τα ίδια", εάν δεν προσφέρουν κάτι διαφορετικό, νέο, με το οποίο να μπορούν να ταυτιστούν απέναντι σε έναν Τσίπρα που θα δείχνει μπροστά του παλιός, φθαρμένος και αναντίστοιχος.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος


Saturday, January 13, 2018

White Trash


Share/Bookmark
"Η περίπτωση Τραμπ είναι ανίατη. Ταιριάζει δε απόλυτα με την απάντησή του σε δημοσιογράφο όταν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας τον ρώτησε «What’s White Trash?», «People like me without money»."

Έκλεψα τη φράση από τον τοίχο της ευστοχότατης δικτυακής φίλης Maria Kastrisianaki-guyton.

Μου φαίνεται σημαντική γιατί συμπυκνώνει το φαινόμενο του νεομεσαιωνικού λαϊκισμού και τα χαρακτηριστικά εθνικιστικής ή ρατσιστικής ανωτερότητας που το συνοδεύουν, που μας φαίνονται ακατανόητα.

Στην ερώτηση του δημοσιογράφου «Τι είναι τα "λευκά σκουπίδια;" », ο Τραμπ απαντά, « Άνθρωποι σαν εμένα χωρίς λεφτά».

Άθελά του είναι η μόνη ίσως σημαντική αλήθεια που έχει διατυπώσει και, αν τη διαβάσει κανείς σωστά, εξηγεί τα πάντα. Ο μεγιστάνας (με λεφτά του μπαμπά) αισθάνεται περήφανος γι' αυτό που είναι: ένας αμόρφωτος. Κι έτσι κάνει να αισθάνονται σημαντικοί οι κάθε λογής καφενόβιοι μόνο και μόνο γιατί είναι λευκοί, ακόμη κι αν δεν έχουν τα λεφτά του.

Εξάλειψε την ντροπή της αμορφωσιάς, τη σεμνότητα και αυτοσυγκράτηση απέναντι στη γνώση, το κίνητρο να καταβάλει κανείς προσπάθεια να καλλιεργηθεί, να μορφωθεί.

Η ανωτερότητα δικαιολογείται με ένα "φυσικό" χαρακτηριστικό: "είμαι λευκός Αμερικάνος, είμαι Έλληνας", που οι άλλοι δεν αναγνωρίζουν ως ανώτερο από μόνο του. Και γι' αυτό οι αμόρφωτοι, απενοχοποιημένοι, επιχειρούν να το επιβάλουν μέσω του ελέγχου του κράτους και της ισχύος του.

Αυτό οδηγεί σε δυο ανησυχητικά συμπεράσματα.

1ον. Οι μορφωμένες ελίτ υποτίμησαν τη δυσαρέσκεια των αμόρφωτων για την κατάστασή τους και δεν κατέβαλαν επαρκείς προσπάθειες επικοινωνίας, διαλόγου, ταύτισης, παιδείας. Τους τοποθέτησαν απέναντι, πρότειναν σε αρκετές περιπτώσεις ανθρώπους που οι αμόρφωτοι αισθάνονται μακρινούς και ξένους, δεν μπορούν να ταυτιστούν μαζί τους ψυχικά, μήτε να τους θαυμάσουν, ούτε να τους εμπιστευτούν. Κι όταν αυτοί οι "απέναντι" είναι το 30%, μπορεί να διαρκέσει. Όταν μεγαλώνει και φτάνει το 40-50 %, τότε το πράγμα στραβώνει επικίνδυνα.

2ον. Όταν οι κάθε λογής "white trash" αναδεικνύονται σε εξουσία, αναπόφευκτα σταδιακά υποβαθμίζουν την ισχύ του κράτους που αναλαμβάνουν, το οδηγούν σε παρακμή. Διότι δεν κατανοούν τα όρια, τις ισορροπίες, και τείνουν να παγιοποιήσουν την εξουσία της αμορφωσιάς ουσιαστικά και συμβολικά, αποδομώντας συστηματικά ό,τι την καταπολεμά, κυρίως την Παιδεία, τα σοβαρά μίντια, την τέχνη κλπ. Το επικίνδυνο είναι ότι ένα κράτος που πέφτει σε αυτή την παγίδα για ένα διάστημα συνεχίζει να φαίνεται ότι λειτουργεί ομαλά, ίσως και φαίνεται ότι κερδίζει κάτι ο μέσος πολίτης, συνεχίζοντας, εκμεταλλευόμενοι και καταναλώνοντας τα επιτεύγματα των προηγούμενων, την ίδια στιγμή που τους κατηγορούν με βδελυγμία, όπως στα πρώτα χρόνια του Ανδρέα, του Τσάβες, του Καραμανλή του μικρού, σήμερα του Τραμπ. Μέχρι να αρχίσουν να φαίνονται οι μεσοπρόθεσμες συνέπειες, που οδηγούν σε έναν φαύλο κύκλο: περισσότερη αμορφωσιά για να κρατηθούν στην εξουσία, περισσότερος λαϊκισμός, μεγαλύτερες συνέπειες.

Μπορεί να φανταστεί κανείς τι σημαίνει η υποβάθμιση της αμερικανικής επιρροής, ευμάρειας και ισχύος, σε μερικά χρόνια, που αναπόφευκτα θα συμβεί με την εξάντληση της δυναμικής και την κατανάλωση των αποθεμάτων και αξιοπιστίας των προηγούμενων, εάν οι πολιτικές συνθήκες δεν αναστραφούν σύντομα;  Η διαδικασία αυτή υποβάθμισης της ισχύος συμβαίνει ειρωνικά, αλλά όχι ανεξήγητα, με το ακριβώς αντίθετο από την πραγματικότητα σύνθημα, "Κάντε την Αμερική μεγάλη ξανά". Όπως συνέβη και με το "Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες" και "Η Βενεζουέλα στους Βενεζολάνους".

Είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς τι ανακατατάξεις θα φέρει σε πλανητική κλίμακα η απώλεια επιρροής και ισχύος της ισχυρότερης Δημοκρατίας και Οικονομίας στον κόσμο.

Ίσως, αν η Αμερική δεν ξαναβρεί τον εαυτό της, έρθει η ώρα εκείνη, όχι πολύ αργά, που κάποιος άλλος δημοσιογράφος, με άλλο χρώμα, σε άλλη γλώσσα, θα ρωτάει τον Πρόεδρό του "Τι είναι τα δυτικά σκουπίδια;" και κάποιος άλλος Πρόεδρος θα πετάει την παρόλα "Ποιος θέλει άλλους μετανάστες από αυτές τις διαλυμένες κωλοχώρες;".

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος





Thursday, January 11, 2018

Από τι κινδυνεύει ο κόσμος


Share/Bookmark
Το 1985 οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν  μια τάση δραματικής μείωσης του στρώματος όζοντος, το οποίο δημιουργείται αργά με φυσικό τρόπο στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Το στρώμα αυτό προστατεύει τα έμβια όντα, ανάμεσα στα οποία και εμάς, από την επιβλαβή ηλιακή ακτινοβολία, που προκαλεί μεταλλάξεις και καρκινογενέσεις. Το φαινόμενο, που σε όλον τον πλανήτη μείωνε το στρώμα του όζοντος και δημιουργούσε ακόμη και κενά,  εκδηλώθηκε εντονότερα πάνω από την Ανταρκτική όπου σχηματίστηκε μια τρύπα που μεγάλωνε χρόνο με τον χρόνο, όπου το πολύτιμο αέριο εξαφανιζόταν εντελώς.  (σχετικό video The ozone hole is healing)

Οι επιστήμονες απέδειξαν ότι το φαινόμενο ήταν ανθρωπογενές. Τα αέρια CFC που χρησιμοποιούσαμε μαζικα σαν προωθητικά σε σπρέυ, σε συστήματα ψύξης, κλιματιστικά / ψυγεία και σε συσκευασίες, ανεβαίνοντας στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας κατέστρεφαν μέσα από μια φυσική διαδικασία πολλαπλάσιες ποσότητες όζοντος. Λίγο αργότερα άρχισαν να εκδίδονται τα πρώτα δελτία ηλιακής ακτινοβολίας για προστασία του εκτεθειμένου πληθυσμού.

Η ανθρωπότητα κατόρθωσε να αντιδράσει. Το 1987 υπεγράφη από σχεδόν όλα τα έθνη η σύμβαση του Μόντρεαλ, που απαγόρευε τη χρήση των CFC. Έκτοτε  επινοήσαμε άλλες λύσεις για τις λειτουργίες που κάλυπταν αυτά τα αέρια, αναπτύξαμε άλλες τεχνολογίες.

Πέρασε μια γενιά,  τριάντα ολόκληρα χρόνια, για να δούμε τα αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής. Σήμερα οι επιστήμονες ανακοινώνουν ότι η τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική έχει μικρύνει κατά 20 % και συνεχίζει να περιορίζεται, το προστατευτικό στρώμα ανακάμπτει σιγά σιγά. Προβλέπεται να έχει ανακάμψει ολοκληρωτικά το 2060, δυο γενιές μετά τη στιγμή που αναλάβαμε δράση. Τα παιδιά που θα γεννηθούν το 2050 δεν θα γνωρίζουν πιθανότατα ότι αυτό που τα προστατεύει από τον ήλιο θα μπορούσε να μην υπάρχει. Ότι κάποιοι πριν 60 -70 χρόνια σταμάτησαν μια καταστροφή. Ότι αν αυτοί δεν το είχαν κάνει,  θα είχαν γεννηθεί σε έναν κόσμο πολύ  διαφορετικό, που δεν θα έπαιζαν στις παραλίες, δεν θα περπατούσαν καν κάτω από έναν φονικό ήλιο.

Ελάχιστοι, ίσως κανείς, δεν θα θυμάται όσους πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια τότε να αποτραπεί, αν συνεχίζαμε έτσι λίγα ακόμη χρόνια, μια πλανητική καταστροφή. Τους πολίτες και τους πολιτικούς που ανέλαβαν τις ευθύνες τους, αλλά και όσους τους αμφισβήτησαν και τους πολέμησαν.

Δεν έχει μεγάλη σημασία για τους ίδιους. Όσοι από τους πρώτους ζουν ακόμη θα είναι ήσυχοι με τη συνείδησή τους, και θα έχουν ασχοληθεί με άλλα πράγματα στη ζωή τους. Ίσως κι αυτοί να το 'χουν ξεχάσει. Οι δεύτεροι, όσοι δεν τους πίστεψαν ή τους πολέμησαν,  σίγουρα δεν θα θέλουν να το θυμούνται.

Έτσι είναι τα πράγματα. Οι άνθρωποι ξεχνούν τις καταστροφές που δεν συνέβησαν γιατί κάποιος τις απέτρεψε. Θυμούνται ευκολότερα αυτές που ήρθαν γιατί κάποιοι τις προκάλεσαν. Ή δεν κατόρθωσαν να τις αποτρέψουν. Τείνουμε να αγνοούμε ή να υποβαθμίζουμε τους κινδύνους, να επαφιόμαστε στις ψευδείς βεβαιότητες ότι θα αποτραπούν από μόνοι τους, από κάποιο αόρατο χέρι ή την τύχη, ή ακόμη χειρότερα αρνούμαστε να τους παραδεχτούμε,  λίγο από φόβο, λίγο από κουτοπονηριά, αλλά κυρίως από αμνησία.

Η πιο επικίνδυνη τρύπα για την ανθρωπότητα δεν είναι η τρύπα του όζοντος, είναι η τρύπα της μνήμης.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος






Tuesday, January 9, 2018

Οι "οκτώ" δεν είναι οκτώ


Share/Bookmark
Γιατί ο Ερντογάν θέλει τόσο πολύ τους οκτώ αυτούς αξιωματικούς; Αποτελούν καμιά σημαντική απειλή για την εξουσία του οι ίδιοι; Προφανώς όχι.

Οι εκτεταμένες εκκαθαρίσεις στον στρατό και τον κρατικό μηχανισμό έχουν αγγίξει χιλιάδες ανθρώπους και άρχισαν να επιβάλλουν ισλαμιστικές συνήθειες σε μια έως πρότινος κοσμική χώρα, που έπινε κρασί και ρακί δίπλα στην  προσευχή, τουλάχιστον στα αστικά κέντρα και στα παράλια.

Αλλά, προφανώς, ο Ερντογάν φοβάται ακόμη. Όπως και άλλοι παρόμοιοι παλαιότεροι και σύγχρονοι ηγέτες, προσπαθούν να αποθαρρύνουν όποια αντιδραση πριν φουντώσει και πριν τις επόμενες κινήσεις τους.

Οι "οκτώ" δεν είναι οκτώ. Είναι ένα σύμβολο. Είναι το μήνυμα προς το σύνολο του Στρατεύματος (και της Διοίκησης) της γείτονος, ότι περνώντας τα σύνορα μιας γειτονικής Ευρωπαϊκής  χώρας, τα σύνορα της Ευρώπης για να παραδοθεί, κάθε στρατιώτης, κάθε αξιωματικός, κάθε δικαστικός αύριο ή υπάλληλος,  είναι ασφαλής, σε έδαφος Ευρωπαϊκό.

Η Ελλάδα, εάν παραδώσει τους "8", δεν καταδικάζει αυτούς μόνο. Καταδικάζει τις ελπίδες αντίστασης χιλιάδων άλλων διωκόμενων, βασανιζόμενων, απειλούμενων ή στερημένων την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης στελεχών του κρατικού μηχανισμού.  Νομιμοποιεί και ισχυροποιεί ένα καθεστώς που γλιστράει προς τον ολοκληρωτισμό.

Υπάρχει κάποιο αντάλλαγμα, σημαντικό αρκετά και με εξίσου σημαντικά οφέλη  ανθρωπιστικά για άλλους ανθρώπους, που θα μπορούσε να δικαιολογήσει ποτέ αυτή την παλιανθρωπιά; Αυτή την περιφρόνηση στις βασικές αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της σύγχρονης Δημοκρατίας;

Κατά τη γνώμη μου, κανένα. Είναι η απάντησή μου σε ένα ηθικό δίλημμα που πριν λίγες μέρες είχα θέσει στον εαυτό μου και στους φίλους εδώ, χωρίς να έχω καταλήξει. Με βοήθησαν οι σκέψεις αρκετών. (βλ. Ενα (όχι εύκολο) αρχαίο και αρχετυπικό ηθικό δίλημμα)

Γιατί, τελικά, ό,τι αντάλλαγμα και να έχει προτείνει, ακόμη και το σημαντικότερο, όσο και εάν σήμερα φαίνεται ευνοϊκότερος απέναντι σε ορισμένα Ελληνικά θέματα, ακόμη και εάν ο ίδιος θελήσει να κρατήσει τον λόγο του, αυτό που εκτρέφει είναι αναμφισβήτητα ένα ιστορικό τέρας, με δική του δυναμική.

Η Τουρκία, μια ισχυρή και μεγάλη χώρα, με σημαντική Ευρωπαϊκή και κοσμική παράδοση ενός αιώνα, με όλα της τα μεγάλα προβλήματα, γλιστράει προς μια αλλαγή παράδοσης, μια αλλαγή στόχου. Από τον στόχο του εκδημοκρατισμού μετατοπίζεται στον στόχο της Ολιγο-κρατίας, μιας νέας μορφής  ολοκληρωτισμού με δημοκρατική επίφαση, ενός ολοκληρωτικού καταπιεστικού καθεστώτος συγκροτημένου πάνω σε ένα μόνο θέμα, λατρείας του αρχηγού και δαιμονοποίησης των εχθρών του και εξολόθρευσής τους με μέσα που κατ' όνομα μοιάζουν μόνο Δημοκρατικά, καθώς θολώνει και διαβρώνει τα βασικά στοιχεία της Δημοκρατίας. Τη διάκριση και εξισορρόπηση των εξουσιών, την ανεξαρτησία της Διοίκησης, την ελευθερία της έκφρασης μέσα από περιορισμούς και αδυναμία πρόσβασης στο δημόσιο βήμα και τον έλεγχο των ΜΜΕ, με την επιλεκτική εφαρμογή του νόμου  κατά διαφωνούντων, με οικονομικές και διοικητικές πιέσεις, με το εκπαιδευτικό σύστημα και τον έλεγχο της Παιδείας (το βασικότερο).

Καθεστώτα όπως αυτά  των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ, της ίδιας της Ρωσίας προεξάρχουσας, ορισμένων  χωρών της Μέσης Ανατολής.

Στην Τουρκία, από την επίπονη γέννηση του έθνους-κράτους (με όλους τους πολέμους, τη βία και τις βαρβαρότητες των ύστερων εθνικισμών του 20ού αιώνα) και την εξέλιξή του σε σύγχρονη ανεκτική Δημοκρατία, ο στόχος μετατοπίζεται στην αναγέννηση μιας παραγωγικής Οθωμανικής Διοίκησης.

Κάποια στιγμή και αυτό το τέρας, όπως όλα τα τέρατα,  θα βγεί από το κλουβί του. Είτε με την αντιδημοκρατική μορφή που ο δημιουργός του του δίνει, ενός νεοοθωμανικού ισλάμ. Είτε όταν κάποια αντιπολίτευση θα ανατρέψει το κόμμα του, πιθανότατα βιαίως.

Όπως και για τον Πούτιν, τον Τσάβες και τον διάδοχό του Μαδούρο, και άλλους Ασαντ, έτσι και για τον Ερντογάν και τους διαδόχους του, δύσκολα φαντάζεται κανείς πως κάποια στιγμή θα επιτρέψουν, αυτοβούλως και ειρηνικά, τη δημοκρατική εναλλαγή. Φοβάμαι ότι αυτό το μοντέλο, επειδή δύσκολα μπορεί να γίνει παραγωγικότερο από το Δημοκρατικό μοντέλο και ανταγωνιστικό στο Διεθνές περιβάλλον, αργά ή γρήγορα, qσχέτως από τις προθέσεις του δημιουργού του, όταν αρχίσει να αντιμετωπίζει τις πρώτες εσωτερικές οικονομικές δυσκολίες που δεν θα μπορεί να εκτονώσει δημοκρατικά στην πολιτική, θα αναζητήσει, ριζοσπαστικοποιούμενο, κάθε φορά άλλους αποδιοπομπαίους τράγους εντός του, όπως και ζωτικό χώρο κι "εχθρούς" ολόγυρα.

Μακάρι να διαψευσθώ.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος 


Friday, December 29, 2017

Τα εθνικά σμαράγδια


Share/Bookmark

Ο διεθνούς κύρους σκηνοθέτης κύριος Σμαραγδής δήλωσε ότι θα κινηθεί δικαστικά εναντίον των κριτικών στους οποίους δεν άρεσε καθόλου η τελευταία ταινία του, διότι χονδρικώς, όπως λέει, συνωμότησαν εναντίον του.

« Με βρίζουν », ισχυρίστηκε, « ένας μάλιστα έγραψε ότι "εκτέλεσε ο Σμαραγδής τον Καζαντζάκη"...οι επιβεβαιωμένες πληροφορίες που έχουμε είναι ότι πριν μπουν μέσα, αυτή η ομάδα, είναι ομάδα, είπαν "μπαίνουμε τώρα να λιώσουμε τον Σμαραγδή"...».

Λες κι άλλη έγνοια δεν είχαν. Ο ίδιος το εξηγεί διότι είναι ανθέλληνες όσοι δεν τους άρεσε η ταινία του, ως ακολούθως:

« Όταν βγήκε το πρώτο τρέιλερ ακουγόταν η φράση του Καζαντζάκη που υπάρχει και στην ταινία, που λέει "χαίρομαι που είμαι άνθρωπος και Έλληνας", αυτό τους ενόχλησε. Ήταν συντονισμένο όλο αυτό να με "χτυπήσουν"...».

Έτσι κατέληξε στην απειλή κατά όλων των κριτικών της λέσχης κριτίκεμπεργκ (που κάτι θυμίζει  και δεν θυμάμαι τι):

« Αυτά όλα θα πάνε στα δικαστήρια, θα κινηθώ νομικά. Αυτοί οι κριτικοί καθοδηγούνται από ένα σύστημα. Θα πάω στη Δικαιοσύνη γιατί δεν επιτρέπεται άνθρωποι που με κάποιο τρόπο έχουν σχέση με το δημόσιο χρήμα να στρέφονται ενάντια στα πολιτιστικά προϊόντα της χώρας », είπε μεταξύ άλλων ο Γιάννης Σμαραγδής.

Όλα αυτά τα υστερικά καμώματα του κυρίου Σμαραγδή, πέρα από κακόγουστο αστείο, έγκλημα ασύγκριτα χειρότερο  από μια κακόγουστη ταινία, φωτίζουν με φως καθαρό το πρόβλημα των μετρίων:

Όταν τους παίρνουν χαμπάρι, αναγορεύουν τη μετριότητα του έργου τους σε ζήτημα εθνικό, κηρύσσουν τα ατάλαντα  προϊόντα τους "πολιτιστικά προϊόντα της χώρας" (μια και ουδείς άλλος ενδιαφέρεται γι' αυτά), τις δικές τους ανεπάρκειες στα μάτια του κόσμου σε εθνικές περηφάνιες. Αυτοανακηρύσσονται εθνικοί, γλείφουν κάτι (ό,τι νομίζουν πως καταλαβαίνουν)  από Καζαντζάκη, από Χατζιδάκι, από Ελύτη, από Γκρέκο, από Καβάφη, άλλοι από Ελευθέριο Βενιζέλο, από Κωνσταντίνο Καραμανλή, από Κύρκο, από Ηλιού, από Καποδίστρια, και πιστεύουν, πολλές φορές ειλικρινώς εντός τους,  ότι έχουν κάτι από τη σημασία τους για τον κόσμο.

Κι όποιος διαφωνεί είναι προδότης και οφείλει να καταδικαστεί, εξοριστεί, αφοριστεί ή τουλάχιστον να βγάλει τον σκασμό και να το βουλώσει, διότι απειλείται η Ελλάς.

Ο κ. Σμαραγδής αναδεικνύεται έτσι ως εναλλακτική κατηγορία μετρίου και ατάλαντου από αυτήν του κυρίου Λαζόπουλου. Αντί της έμφασης στην κλάψα για την άδικη μοίρα που τον κατατρέχει, διαλέγει την επιθετική μεγαλοστομία και τις κούφιες απειλές.

Σε αυτές τις δυο λαμπερές και αρχετυπικές κατηγορίες μπορείτε χωρίς ενδοιασμό κανέναν να εντάξετε τον έναν ή τον άλλον από τους αποτυχημένους πολιτικούς μας, που καταφεύγουν είτε στην εθνική κλάψα είτε στην κομπορρημοσύνη  και τις κούφιες απειλές, πουλώντας στον κακομοίρη τη μεγαλομανία του τίποτε. Μπορείτε στη συνέχεια να επεκτείνετε την κατάταξη σε ακαδημαϊκούς, διανοούμενους, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, γνωστούς, συγγενείς, γείτονες. Και να μετράτε...

Να μετράτε χαμένες ψήφους, να μετράτε χαμένες ευκαιρίες, χαμένες καλές ταινίες, χαμένες βιομηχανίες, χαμένες επιχειρήσεις, χαμένους επιστήμονες, χαμένους εργαζόμενους ... να μετράτε χαμένα χρήματα, χαμένες μέρες, χαμένα χρόνια, χαμένες ζωές.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος